Creativiteit bevorderen op de werkvloer

“Creativity is not just for artists. It is for business people looking for a new way to close a sale; it’s for engineers trying to solve a problem; it’s for parents who want their children to see the world in more than one way.”
Twyla Tharp (choreograaf en auteur)

Tekst Paloma van Moerkerken & Fiona de Vos

  AHA moment

Creativiteit is nodig op het werk, maar creatief denken op commando is lastig. Het goed inrichten van werkplekken en omgevingen om creativiteit te bevorderen, is dus noodzakelijk. Creativiteit kan gedefinieerd worden als het hebben van een plotseling inzicht of het hebben van oplossingen voor problemen(1). Plotselinge inzichten komen wanneer we ontspannen zijn. Vandaar dat mensen vaak hun ‘aha-moment’ hebben wanneer ze slapen, onder de douche staan, of in de natuur zijn(2). Ook op het werk hebben mensen vaak ‘aha-momenten’. Dat kan gebeuren wanneer mensen aan het probleem werken of juist wanneer ze aan het dagdromen zijn(2).

 

Een rode kamer lijkt creativiteit in te perken. Waarschijnlijk omdat dit teveel arousal opwekt.

ART

Dat mensen creatiever worden als ze in aanraking komen met de natuur, kan worden verklaard met de Attention Restoration Theory (ART). Deze theorie houdt in dat we mentaal opladen van de natuur(3). Als we mentaal opladen, ontspannen we, waardoor we sneller met creatieve ideeën komen(2). Daarnaast toonde onderzoek aan dat mensen die zicht hadden op groene planten creatiever konden denken dan mensen die daar geen zicht op hadden(4). Groene planten zijn dus aan te bevelen op de werkvloer. Wat niet aan te raden is, is een rode kamer, zoals genoemd wordt in de blog over Tevredenheid en welzijn op de werkvloer(5). Rood lijkt creativiteit in te perken. Waarschijnlijk omdat het teveel arousal opwekt(6).

Creatieve omgevingen

Ook zou je misschien verwachten dat flexibele ruimtes die je zelf kan vormgeven en inrichten met behulp van wanden en meubilair op wielen, juist creativiteit bevorderen. Dit blijkt echter niet zo te zijn(8). Bij teveel keuzes ontstaat er bij de meeste mensen choice-overload en zijn we geneigd om niks meer te doen of te kiezen(9). Het beperken van keuzes lijkt hier juist creativiteit te bevorderen. Daarnaast is een plek om samen te werken en te brain stormen belangrijk om op creatieve ideeën te komen(8). Grappig genoeg blijkt uit een onderzoek dat medewerkers zelf vinden dat uitdagend werk het belangrijkste aspect is in het bevorderen van creativiteit op de werkvloer(7).

Volgens het model van Vischer(10) hebben mensen als eerste behoefte aan functioneel en psychologisch comfort in een (werk)omgeving. Werkomgevingen die we niet comfortabel vinden, zorgen ervoor dat we minder productief worden en ook minder creatief, omdat er te veel energie verloren gaat aan het omgaan met een omgeving die we niet fijn vinden (11).

Hoewel de ideale werkplek heel persoonlijk is, blijken er voor het stimuleren van creativiteit toch een aantal richtlijnen te zijn, zoals het toepassen van natuur en het vermijden van te veel keus en arousal. Belangrijk is het creëren van diversiteit in werkplekken en ruimtes om de creativiteit op de vrije loop te laten, niet alleen thuis onder de douche maar bijvoorbeeld ook op de werkplek starend naar een fontein.

 

Referenties

  1. Kohlert, C., & Cooper, S. (2017). Space for Creative Thinking.
  2. Ovington, L. A., Saliba, A. J., Moran, C. C., Goldring, J., & MacDonald, J. B. (2015). Do people really have insights in the shower? The when, where and who of the aha! moment. The Journal of Creative Behavior.
  3. Kaplan, R., & Kaplan. S (1989). The experience of nature: A psychological perspective. New York: Cambridge University Press
  4. Shibata, S., & Suzuki, N. (2002). Effects of the foliage plant on task performance and mood. Journal of environmental psychology, 22(3), 265-272.
  5. Mehta, R., & Zhu, R. J. (2009). Blue or red? Exploring the effect of color on cognitive task performances. Science, 323(5918), 1226-1229.
  6. Küller, R., Mikellides, B., & Janssens, J. (2009). Color, arousal, and performance—A comparison of three experiments. Color Research & Application, 34(2), 141-152.
  7. Van den Broek, G. (2009). Werkplek stimulerend middel voor creativiteit. Weekblad Facilitair, 181, 34-35.
  8. Doorley, S., & Witthoft, S. (2011). Make space: How to set the stage for creative collaboration. John Wiley & Sons.
  9. Iyengar, S. S., & Lepper, M. (2000). When Choice is Demotivating: Can One Desire Too Much of a Good Thing? Journal of Personality and Social Psychology, 79, 995-1006.
  10. Vischer, J. C. (2008). Towards an environmental psychology of workspace: how people are affected by environments for work. Architectural science review, 51(2), 97-108
  11. Vischer, J.C. (2007). The effects of the physical environmental on work performance: Towards a model of workspace stress. Stress and Health, 23(3), 175-184.