Welzijn in de werkomgeving

Mensen die optimistisch zijn, zijn tevredener met hun baan dan mensen die meer pessimistisch zijn ingesteld.

Tekst Paloma van Moerkerken & Fiona de Vos

Wat bepaalt iemands welzijn in de werkomgeving en hoe kunnen we die verbeteren? Welzijn wordt bepaald door de interactie tussen de persoon en zijn omgeving(1). Naar aanleiding van de blog over Tevredenheid en welzijn op de werkvloer, gebaseerd op het model van Vischer(2), zal deze blog wat dieper in gaan op welzijn. Volgens onderzoeksgroep Steelcase(3) zijn er zes dimensies die het welzijn op de werkvloer kunnen verhogen: optimisme, mindfulness, authenticiteit, belonging, betekenis en vitaliteit. In een werkomgeving waar aandacht is voor deze zes dimensies zal het welzijn flink omhoog gaan.

Onderzoek(14) laat zien dat de betrokkenheid van medewerkers schrikbarend laag is. Wereldwijd ligt de betrokkenheid van medewerkers rond de 13% en in Nederland ligt het zelfs nog lager: rond de 9%(14).

 

Optimisme

Mensen die optimistisch zijn ingesteld, ervaren positieve dingen als langdurend en persoonlijk, terwijl ze negatieve dingen als tijdelijke en buiten zichzelf staande momenten zien(4). Mensen die optimistisch zijn, zijn over het algemeen tevredener met hun baan dan mensen die meer pessimistisch ingesteld zijn(4). Onderzoekers(3) kwamen met de volgende oplossingen om ervoor te zorgen dat we optimistischer aan het werk gaan. Ten eerste is het goed om werknemers controle en de keuze te geven over waar en hoe ze werken, bijvoorbeeld dat ze ook eens een dagje thuis mogen werken, of wat later mogen beginnen. Daarnaast is het belangrijk dat er goede faciliteiten zijn op de werkplek. Denk aan vergaderruimtes, maar ook ruimtes om in stilte te kunnen werken. Ten derde hebben werknemers planten nodig op hun werkplek. Uit onderzoek blijkt dat medewerkers zich minder snel ziek melden als ze uitzicht hebben op planten in hun werkomgeving(5).

 

Om mensen meer mindfull te kunnen laten werken moeten overbodige prikkels geminimaliseerd worden.

Mindfulness

De tweede dimensie die voor een beter welzijn kan zorgen, is mindfulness. Als we mindfull zijn dan gaan we meer op in het moment zelf en sluiten we overbodige prikkels buiten(6). Een oplossing om mensen meer mindfull te kunnen laten werken is dus om zoveel mogelijk overbodige prikkels te minimaliseren. Denk aan een mogelijkheid om rustig te kunnen overleggen, een plek met privacy en zonder al te veel lawaai. Daarnaast vinden we het belangrijk om zelf controle te hebben over lichtintensiteit en temperatuur, zodat we het naar onze voorkeur kunnen instellen(7). Kleuren en materialen kunnen zorgen voor een kalmere sfeer op de werkvloer. Tapijt als vloerbedekking kan bijvoorbeeld geluid absorberen(8).

Ook blijkt natuur te helpen om tot rust te komen, nadat we ons geestelijk erg hebben ingespannen, volgens de Attention Restoration Theory(9). Een werkomgeving met natuurlijke materialen, veel planten, een aquarium of een mooi uitzicht verhoogt ons welzijn.

 

Ruimtes waar bijvoorbeeld een potje kan worden getafelvoetbald, bevorderen de authenticiteit in de werkomgeving.

Authenticiteit

Authenticiteit gaat er over dat we onszelf kunnen en durven zijn in de werkomgeving. Als we dat kunnen, verhoogt dat ons welzijn op het werk(10). Ruimtes met een huiselijke sfeer, waar bijvoorbeeld een potje kan worden getafelvoetbald, bevorderen de authenticiteit in de werkomgeving. Daarnaast is het belangrijk dat we onze werkplek kunnen personaliseren, door bijvoorbeeld foto’s en andere spullen te plaatsen.

 

Werknemers die meer betrokken zijn met de organisatie waar ze werken, zijn niet alleen tevredener in het werk, maar ook productiever.

Betrokkenheid en thuisvoelen

Betrokkenheid en jezelf thuisvoelen in de werkomgeving gaat over een connectie hebben met de andere mensen op de werkvloer. Uit onderzoek van Saks(11) bleek dat werknemers die meer betrokken zijn met de organisatie waar ze werken, niet alleen tevredener zijn in het werk, maar ook productiever zijn. Aangezien slechts 9% van de Nederlanders zich betrokken voelt bij de organisatie waar ze werken, moet er een boel verbeterd worden op dit vlak(14).

Belonging kan vergroot worden door een aantrekkelijke werkomgeving met een duidelijke identiteit (internal branding), maar ook door het creëren van ontmoetingsplekken (koffiebar, loungehoek, voetbaltafel) waar mensen even met elkaar kunnen staan kletsen.

Ook blootstelling aan natuur (biofilic design) draagt bij aan een grotere sociale cohesie, betere onderlinge relaties en betrokkenheid bij de organisatie(12). Daarnaast zou het prettig zijn als er iemand bij de entree is, die je iedere dag begroet als je op je werk aankomt. Dat zou het gevoel van thuis voelen op je werk ook kunnen bevorderen.

 

Mensen hebben betekenis nodig in hun werk, oftewel het idee dat wat ze doen nuttig is.

Betekenis

Mensen hebben betekenis nodig in hun werk, oftewel het idee dat wat ze doen nuttig is. Dit draagt bij aan het welzijn op het werk(10). Een manier om betekenis te geven is door te zichtbaar te maken waar een organisatie voor staat en door identiteit te geven aan afdelingen waar we werken(3). De visie en de geschiedenis van het bedrijf zou duidelijk zichtbaar kunnen zijn voor alle werknemers, door middel van folders, of op de site.

Vitaliteit

De laatste dimensie die bijdraagt aan een hoger welzijn is vitaliteit: de fysieke en mentale staat van mensen. Een belangrijk voorbeeld daarvan is bewegen. Het wordt steeds duidelijker dat het niet goed is om uren achtereen te zitten(13). Dus hoe krijgen we medewerkers in beweging? Een manier om hiervoor te zorgen is bijvoorbeeld het logisch plaatsen en aantrekkelijk maken van trappen, zodat men sneller de trap neemt in plaats van de lift. Trappenhuizen zijn nog vaak kaal en leeg maar met muziek of kunst aan de muur wordt het een heel andere ervaring. Ook kan men het trapgebruik stimuleren door positieve informatie te zetten op de trap (nudging), zoals het aantal calorieën dat men verbrand bij elke trede(8). Hoog-laag werkplekken, fietsen onder bureaus, lopend vergaderen, centrale toiletten en koffievoorzieningen zijn voorbeelden die we steeds meer zien in werkomgevingen. Kantines met vers, gezond en lekker eten ook bijdragen aan vitalere medewerkers, maar ook een stukje feedback of educatie. Zo kunnen de gezonde opties prominenter in beeld worden gebracht en de ongezonde snacks zouden onaantrekkelijker kunnen worden gemaakt door het aantal calorieën erbij te schrijven.

Het verhogen van welzijn van werknemers gaat vooral om psychologische processen. Door te begrijpen hoe de zes dimensies werken binnen de cultuur en aard van werkzaamheden en medewerkers van de organisatie, kan men het welzijn op de werkvloer positief beïnvloeden. De tevredenheid en betrokkenheid van de werknemers zal stijgen waardoor iedereen met meer plezier op zijn werk zal zijn.

 

Referenties

  1. McNulty, J. K., & Fincham, F. D. (2012). Beyond positive psychology? Toward a contextual view of psychological processes and well-being. American Psychologist, 67(2), 101.
  2. Vischer, J. C. (2008). Towards an environmental psychology of workspace: how people are affected by environments for work. Architectural science review, 51(2), 97-108.
  3. “Six Dimensions of Wellbeing in the Workplace.” 360o Magazine, Issue 67, November 11, 2014. https://www.steelcase.com/eu-en/research/articles/topics/wellbeing/six-dimensions-of-wellbeing-in-the-workplace-2/
  4. Youssef, C. M., & Luthans, F. (2007). Positive organizational behavior in the workplace: The impact of hope, optimism, and resilience. Journal of management, 33(5), 774-800.
  5. Bringslimark, T., Hartig, T., & Patil, G. G. (2007). Psychological benefits of indoor plants in workplaces: Putting experimental results into context. HortScience, 42(3), 581-587.
  6. Dane, E. (2011). Paying attention to mindfulness and its effects on task performance in the workplace. Journal of Management, 37(4), 997-1018.
  7. Kjellberg, A., Landström, U. L. F., Tesarz, M., Söderberg, L., & Akerlund, E. (1996). The effects of nonphysical noise characteristics, ongoing task and noise sensitivity on annoyance and distraction due to noise at work. Journal of Environmental Psychology, 16(2), 123-136.
  8. Stringer, L. (2013). Workplace strategies that enhance human performance, health and wellness.
  9. Kaplan, R., & Kaplan. S (1989). The experience of nature: A psychological perspective. New York: Cambridge University Press.
  10. Ménard, J., & Brunet, L. (2011). Authenticity and well-being in the workplace: A mediation model. Journal of Managerial Psychology, 26(4), 331-346.
  11. Saks, A. M. (2006). Antecedents and consequences of employee engagement. Journal of managerial psychology, 21(7), 600-619.
  12. Terrapin Bright Green. (2014). 14 Patterns of biophilic design: improving health and well-being in the built environment. Terrapin Bright Green IIc. New York.
  13. Patel, A. V., Bernstein, L., Deka, A., Feigelson, H. S., Campbell, P. T., Gapstur, S. M., … & Thun, M. J. (2010). Leisure time spent sitting in relation to total mortality in a prospective cohort of US adults. American journal of epidemiology, 172(4), 419-429.
  14. http://news.gallup.com/topic/employee_engagement.aspx